Rok 1944 na terenie obecnego Ponidzia i północnych rubieży Małopolski, przebiegł pod znakiem walk o Republikę Pińczowską. Zryw połączonych oddziałów partyzanckich, wyrwał spod hitlerowskiej okupacji wspomniany teren i dał Polakom pierwsze, nieśmiałe nadzieje na zwycięstwo. Tamte wydarzenia, od kilkudziesięciu lat upamiętniane są przez lokalną społeczność i władze samorządowe. Rokrocznie, u stóp pomnika pod Górą Byczowską, odbywają się patriotyczne uroczystości ku czci Twórców Republiki Pińczowskiej.

W tym roku obchodzić będziemy okrągłą -80 rocznicę powstania Republiki Pińczowskiej; w nawiązaniu do tej daty, Zarząd Powiatu Pińczowskiego podjął inicjatywę uchwałodawczą, by rok 2024 ustanowić Rokiem Republiki Pińczowskiej. Rada Powiatu Pińczowskiego zajmie się tym projektem na najbliższej sesji.